Reisfotografie

Herfst in Baden-Württemberg: mijn top-10 fotolocaties

Wie van de herfst houdt, en dan vooral het fotograferen ervan, komt in het Zuiden van Duitsland aan zijn trekken. In dit uitgestrekte gebied zijn oneindig veel plekken waar de magische sfeer van de Herfst, toch wel het meest fotogenieke seizoen van het jaar, heel goed tot zijn recht komt. Het is mijn ervaring dat het vaak een behoorlijke uitdaging is om in zo’n groot gebied het juiste plekje te vinden. Om je toch een eindje op weg te helpen lees je in dit artikel de top-10 locaties die in bezocht. 

Video afspelen

1. Heidelberg

Schloss Heidelberg in het dimme ochtendlicht

Heidelberg is een middelgrote stad (160.000 inwoners) in het Noorden van Baden- Württemberg. Beroemd om het gelijknamige kasteel dat hoog boven het oude centrum uittorent, ligt de stad op een uurtje rijden van Frankfurt. Ook staat Heidelberg bekend als studentenstad. Aan de zuidoever van de rivier de Neckar bevind zich het oude centrum en kasteel Heidelberg. Voor het beste uitzicht op de stad moet je je dus eigenlijk aan de Noordkant begeven. Vanaf de Alte Brücke over de de rivier de Neckar heb je al een mooi uitzicht op het kasteel. Om een totaalbeeld van de stad plus het kasteel te krijgen moet je de weg naar het Noorden en bergopwaarts vervolgend. Dit kan via een smal steegje (toepasselijk genaamd “Schlangenweg”) dat direct aan het einde van de brug steil naar boven kronkelt. Tegen de heuvel op is het bezaaid met chique villa’s Aan het einde van de steeg arriveer je op de Philosophenweg. Dit is een soort panoramaweg die je vanwaar je op verschillende plekken een prachtig uitzicht hebt op de oude stad, mét kasteel, mét de Neckar. De hoogste boomtoppen zijn gesnoeid zodat er mooie doorkijkjes zijn.

Zonsopkomst of zonsondergang?
Ik koos ervoor om tijdens zonsopkomst te fotograferen. Hoewel je vanaf de Philosophenweg de zon niet direct ziet opkomen (De heuvel achter het kasteel) gokte ik dat er na een frisse nacht nog wel eens kans op mist in het dal was, vanwege het rivierwater. Mocht je een goeie locatie voor zonsondergang zoeken in Heidelberg, zou ik het kasteel aanraden. Vanaf de kasteeltoren heb je een panoramisch uitzicht over de hele stad en kijk je meteen richting de ondergaande zon.

De oude brug over de Neckar
Uitzicht vanaf de Philosophenweg

2. Burg Hohenzollern

Burg Hohenzollern tijdens zonsopkomst

Het was mijn derde bezoek aan misschien wel het mooiste bouwwerk van Baden- Württemberg. Ik moet mezelf even corrigeren…Nog nooit bezocht ik het daadwerkelijke bouwwerk, maar fotografeerde ik steeds van een afstand. Ik houd er nou eenmaal van om een kasteel als landschapselement te fotograferen, in plaats van de focus op de architectuur of het interieur te leggen. Hiervoor navigeer ik dus vrijwel nooit direct naar het kasteel, maar kijk ik vaak omliggende heuvels en/of open vlaktes. Aan de Zuidwest kant van het kasteel bevind zich de Zellerhorn Gipfel. Een heuvel die je het beste met de auto kunt bereiken (Parkeren bij de parkeerplaats naast het hotel Zollersteighof), waarna het nog een half uurtje wandelen naar het uitkijkpunt is. En wat een uitzicht! Kasteel Hohenzollern kun je misschien nog wel het beste omschrijven als een real-life Disney kasteel. Dit eerste vermeldingen van dit kasteel kasteel dateren vermoedelijk al uit de 11e eeuw, maar dankt zijn huidige, Romantische architectuur uit de 19e eeuw. Ongeveer dezelfde periode waarin Neuschwanstein, het andere sprookjesachtige kasteel in Beieren werd gebouwd. 

Zonsopkomst of zonsondergang?
Vorig jaar, exact rond deze periode kwam ik hier voor het eerst voor een zonsondergang sessie. Het was een extreem mooie avond met veel roze in de lucht. Toch wilde ik deze keer het kasteel persé in de ochtend vastleggen. Zoals je op de bovenstaande foto kunt zien hangt er mist in het dal. Ook heb ik een aantal foto’s van deze plek gezien waar de mist tot de top van de heuvel reikt zodat je letterlijk naar een ‘luchtkasteel’ kijkt. Als je in de ochtend gaat, zul je daarnaast nog zien dat het kasteel belicht wordt door de (in de rug van de fotograaf) opkomende zon. Ochtend!

Burg Hohenzollern tijdens zonsopkomst

3. Altensteig

Altensteig vanaf de Otto Weinsteinweg

Het stadje Altensteig doet bij de meesten niet direct een belletje rinkelen. Dit is dan ook echt zo’n hidden gem in het Noorden van het Schwarzwald, gelegen op een half uurtje rijden vanaf Freudenstadt. Ik kwam echter vanuit het Noorden (Pforzheim) en meen me nog heel goed te herinneren dat de weg naar Altensteig al zeer de moeite waard was. Oké niet voor snelheidsduivels, want eenmaal achter een vrachtwagen schiet het rijden op die enkelbaanswegen door de heuvels niet echt op. Maar de bossen en dorpjes die doorkruist werden was al reden genoeg voor deze detour. Er zijn eigenlijk 2 goeie uitzichtpunten op de oude huisjes + kerk van Altensteig. Van deze 2 locaties is er één heel makkelijk te vinden, en de andere iets lastiger (althans met auto) De makkelijke ligt op een parkeerplaats aan de doorgaande weg (Egenhauser Strasse) en nr. 2 Aan de Otto Weinsteinweg. Deze laatste is een uitsluitend bestemmingsverkeer- weg, dus misschien is het een goed idee om er een stukje te voet naar toe te gaan.

Aussichtpunkt Altensteig

4. Eichfelsen

Eichfelsen, kijkend richting Beuron
Uitzicht vanaf Eichfelsen

We zijn beland in het Donautal. Eigenlijk is dit een canyon, door de tijd gevormd door de gelijknamige rivier die hier niet zo ver vandaan ontspringt. Wat een kleurenexplosie! De dominante naaldbomen waren hier duidelijk in de minderheid en moesten het afleggen tegen verschillende soorten loofbomen, die nu allemaal al verkleurd waren! Ik reed over een verlaten B-weg richting Beuron. Een stadje aan de Donau dat bekend staat om haar gelijknamige klooster. Even ten Oosten van Beuron vervolgd de weg zich richting Sigmaringen, precies de kant die op moest. Helaas… Ik kon niet verder omdat de weg was afgesloten vanwege werkzaamheden. Ik liet de auto achter bij een Wanderparkplatz en ik las ‘Eichfelsen 2,0 km’ op het richtingbordje. Het pad kronkelde omhoog door het mistige bos en 40 minuutjes later stond ik op het uikijkpunt Eichfelsen; een steile rots waar vanaf je een panoramisch uitzicht hebt in beide stroomrichtingen van de Donau. Er zijn bovendien 2 verschillende kastelen te zien; Schloss Werenwag in Oostelijke richting, en tegenover je zie je Burg Wildenstein liggen. 

Zonsopkomst of zonsondergang?
Door de steile rotsafgronden is er een goeie kans dat er ’s ochtends lang mist in het dal blijft hangen. Ook kijk je vanaf Eichfelsen tegen de opkomende zon in, dus ik zou zeggen dat dit een prima plek is voor een zonsopkomst.

5. Hohenzollernschloss Sigmaringen

Schloss Sigmaringen

Het andere, veel minder bekende kasteel dat eigendom is van de Hohenzollern dynastie, ligt in het centrum van de plaats Sigmaringen. Het barokke paleis op een 20 meter hoge rots hoog boven de Donau uit. De beste plek om dit imposante bouwwerk te fotograferen is vanaf Aussichtspunkt Mühlberg, een kleine rots aan de Noordzijde van de Donau. Ook kun je doorlopen richting de Josefkapelle. Vanaf hier heb je een nog beter uitzicht over het hele centrum met natuurlijk het kasteel als middelpunt.  

Zonsopkomst of Zonsondergang?
Vanwege de tijdsdruk kon ik niet tijdens zonsopkomst of -ondergang in Sigmaringen zijn, dus moest ik genoegen nemen met foto’s van midden op dag. Ik denk gezien je vanaf de Mühlberg het beste tijdens zonsondergang kan fotograferen. De façade van het kasteel wordt, als ik het juist heb, dan mooi belicht.

6. Günterfelsen

Günterfelsen vanuit de lucht

De bron van de Donau ligt in het hartje van het Zwarte Woud. Het naastgelegen Kolmenhof restaurant en omliggende wandelroutes maken dit tot een prima bestemming om een dagje rond te struinen. Na de Donauquelle kun je te voet verder richting de Berndturm, een uitkijktoren midden in het bos gelegen, die uitzicht bied op de Feldberg en Belchen, maar met een beetje mazzel ook op een aantal Zwitserse Alpentoppen. Jammergenoeg was het helemaal dichtgetrokken toen ik de toren beklom, en zag ik dus geen enkele bergtop. Het voordeel van deze laaghangende bewolking is dat het mooi beloofde te zijn op de terugweg door het bos. Halverwege de route lagen de Günterfelsen. Een geheimzinnige stapel zwerfkeien waarvan men de herkomst tot op vandaag niet zeker weet. Zeker is wel dat dit een prachtig en mysterieus foto onderwerp is. De mist was helaas alweer een beetje opgetrokken (of overgewaaid) dus besloot ik om met mijn drone over de rotsen te vliegen. Toch zou dit onder de juiste omstandigheden een waanzinnige plek voor bosfotografie kunnen zijn!

Zonsopkomst of Zonsondergang?
Fotograferen in het bos vind ik ’s ochtends meestal mooier. Door het temperatuurverschil is er ’s ochtends meer kans op mist. Mist en bos is namelijk goed; Door de mist verdwijnen een groot deel van de details en ontstaat er een abstracter beeld. Dit zorgt vaak voor een mysterieuze sfeer.

Boswandeling bij de Donauquelle

7. Tübingen

De Neckar in het oude centrum van Tübingen

Tübingen is echt een aanrader. Deze compacte en charmante universiteitsstad ligt centraal in Baden- Württemberg en is daarmee meteen een perfecte uitvalsbasis voor de omliggende gebieden. De stad zelf is ook zeker een bezoekje waard. (Ook al ben je geen stadsmens zoals ik) Net als in Heidelberg, stroomt ook in Tübingen de rivier de Neckar als een soort levensader door de stad. Op en rond het Neckarinsel, een eilandje gelegen in de Neckar, alleen bereikbaar te voet of met de fiets kun je anischtkaartfoto’s schieten; De kleurrijke façades van de herenhuizen aan de rivieroever worden prachtig weerspiegeld in het wateroppervlak. Op de Neckar vergezellen zwanen en eenden de toeristen die met typische gondels (Stocherkahnen) worden rondgevaren. Voor de park liefhebbers onder ons heeft Tübingen ook genoeg te bieden. Op het Neckarinsel is een groot aantal plataanbomen vertegenwoordigd, die in een hele lange laan zijn aangeplant. Ook tref je aan de andere kant van de rivier het mooie Alter Botanischer Garten, een openbaar park met mooie flora en voornamelijk beeldenkunst. Het oude centrum is als één van de weinige steden in Duitsland nagenoeg intact gebleven en ook zeer de moeite waard.

Zonsopkomst of zonsondergang?
Beiden.

De Neckar in het oude centrum van Tübingen

8. Todtnauberg

Uitzicht vanaf de Todtnauer Wasserfalle parkeerplaats

Totnauberg ligt in het Hochschwarzwald. De naam zegt het al, hier liggen de hoogste toppen van het Schwarzwald gebergte. Ik overnachtte in Feldberg, met 1277 de hoogstgelegen plaats in Baden- Württemberg. Vanuit Feldberg kun je met de skilift, of te voet verder naar de absolute top van de berg, gelegen op 1493 meter. Zoals altijd bij dit soort tripjes speelt het weer een belangrijke rol in mijn exacte programma. Deze betreffende ochtend was het heel erg mistig. Opzich niet heel vervelend om in te fotograferen, maar ik hoopte eigenlijk het uitzicht op de glooiende bergen en dalen wat zo kenmerkend is voor de regio vast te kunnen leggen. Ik besloot dus even rond te gaan rijden in de hoop dat de mist later zou plaatsmaken voor de zon. Na een kilometer of 5 rijden zag ik het bordje Todtnauberg. Deze plek was met name bekend door de gelijknamige waterval die ik vorig jaar al eens had bezocht. De Todtnauerwasserfalle is misschien wel de bekendste waterval van het Zwarte Woud. Compleet bij toeval ontdekte ik bij de parkeerplaats van de waterval je een prachtig uitzicht over de vallei had. De mistbankjes waaiden langzaam de bergen over en het zonnetje liet zich zien. Even verder op in het plaatsje Todtnauberg zelf, zag ik tegen de bosrand op een bergweide een hele mooie kapel (zie foto). Hiervoor gebruikte ik de telezoom lens. 

Zonsopkomst of zonsondergang?
Ik kan niet oordelen over zonsondergang, maar de zonsopkomst was hier prachtig.

Gedächtniskapelle Todtnauberg

9. Schauinsland

Schauinsland met uitzicht op Feldberg

Even verderop ligt Schauinsland. Op het hoogste punt staat er een uitkijktoren vanwaar je een prachtig uitzicht over het nabijgelegen bergen hebt, maar ook kun je vanaf hier de verder gelegen Alpentoppen zien liggen. Met de skilift kun je vanaf Schauinsland trouwens rechtstreeks naar Freiburg, gelegen in het westen.
Ook Schauinsland kendde ik al van mijn mijn vorige bezoek. Toen tijdens was ik er in de middag en pakte ik de zonsondergang mee. Dit keer was ik er in de ochtend en dacht ik dat het een goed plan was om de andere kant op te fotograferen. Dit viel even tegen! Ik had best veel moeite met het vinden van een goede compositie. De oude beuken waren opzich best wel mooi, alleen stonden ze in weilanden achter hekken. Ik baalde een beetje want dit gebied heeft wel een enorme potentie voor een goeie foto. Ik besloot tenslotte maar een timelapse te maken met Feldberg aan de horizon. Lastig.

Zonsopkomst of zonsondergang?
Vorig jaar was ik hier voor de zonsondergang, en fotografeerde ik naar het westen. Als je de doorgaande weg naar beneden richting Freiburg volgt heb je een aantal goeie vergezichten. Zonsondergang voor mij. 

Dode beukenboom bij Schauinsland

10. Onderweg

Om mijn programma structuur te geven, werk ik altijd met een programma. Dat wil niet zeggen dat ik me hier altijd aan wil of moet houden. Onderweg gebeuren er namelijk altijd onvoorziene dingen waarvoor je het reisschema moet aanpassen of zelfs helemaal moet omgooien. Daarnaast zijn het vaak de simpele en voor de hand liggende onderwerpen die het meest kenmerkend zijn voor een regio. Daarom zou ik adviseren om altijd met de camera op de bijrijdersstoel op pad te gaan en vooral gebruik te maken van binnendoor weggetjes. De onverwachte dingen zijn namelijk niet te regisseren!